ثبت اختراع

image

حق انحصاری است که در قبال افشای کامل و احراز شرایط ثبتی به مخترع یا نماینده قانونی او اعطا می‌شود. به بیانی دیگر، پتنت یک حق اختصاصی است که به یک اختراع که عبارت‌ست از یک محصول یا فرایند که راه جدیدی را برای انجام کاری فراهم می‌کند یا یک راه حل فنی جدید را برای مشکلی ارائه می‌دهد، داده می‌شود.

طبق تعریف سازمان جهانی مالکیت معنوی WIPO، اختراع محصول یا فرایندی است که راه نوینی را جهت انجام کاری ارائه می‌دهد یا راه حل فنی جدیدی را برای حل مشکلی خاص پیشنهاد می‌کند. به عبارت ساده‌تر اختراع راه حلی است فنی که برای اولین بار جهت حل مشکلی فنی ارائه می‌گردد. پتنت باید سه معیار نوآوری، گام ابتکاری و سودمندی یا قابلیت تولید صنعتی را دارا باشد:

  • گام ابتکاری (inventiveness): اختراع مورد نظر نباید برای یک شخص با سطح دانش یا مهارت متوسط در فن بدیهی بوده و ترکیب قابل پیشبینی از دانش پیشین باشد.
  • نوآوری (novelty): درخواست‌کننده ثبت اختراع باید تازگی ادعا خود را نیز ثابت کند. اختراع مورد نظر باید به‌طور واضح ابتکاری باشد و تا زمان درخواست به صورت شفاهی یا کتبی، برای عموم افشاء نشده باشد.
  • سودمندی یا قابلیت تولید صنعتی (utility): اختراع مورد نظر باید قابلیت تبدیل به یک محصول یا یک فرایند صنعتی را دارا باشد.

مزایای ثبت احتراع:

  1. امکان فروش یا اعطای مجوز بهره برداری به عنوان مالک
  2. ابزار تجاری ایجاد کننده انحصار و مزیت رقابتی برای کسب و کارهای فناوری محور
  3. امکان اخذ برخی تسهیلات یا امتیازات خاص حمایتی
  4. الزامی بودن در بسیاری از قراردادهای فروش دانش فنی یا حضور در فن بازارها
  5. امکان مذاکرات تجاری بدون دغدغه افشاء
  6. افزایش قدرت چانه زنی به سبب انحصار

از دیگر اقسام مالکیت فکری حق ثبت طرح صنعتی، حق ثبت علائم تجاری و حق ثبت نشان جغرافیایی می‌باشند.

  • مراحل و مدارک ثبت اختراع:
    .
    .
    .

انواع پتنت:

    1. پتنت‌های کاربردی (utility Patents): این نوع پتنت به مواردی اختصاص دارد که ابتکار یا اختراع انجام شده در قالب محصول یا فرآیندی با ویژگی های فناورانه و احراز شروط اصلی و فرعی اختراع، قابل رائه باشد. این پتنت ها که از دیدگاه اقتصادی بسیار حائز اهمیت می‌باشند و سبب پیشرفت شاخه‌های مختلف علوم می‌گردد.
    2. پتنت‌های طراحی(Design Patents) :در شرایطی که طرحی جدید یا اصولی برای صنعت و تولید پایه‌ریزی می گردد، ساختار شکلی آن از این طریق قابلیت حفاظت دارد. معادل حفاظتی آن در ایران، با نام طرح صنعتی شناخته می شود.
    3. پتنت‌های گیاهی (Plant Patents): امتیاز این نوع پتنت به فرد یا افرادی واگذار می‌شود که نوع جدیدی از گیاه را کشت داده و یا ایجاد نماید و نسبت به نمونه های قبلی بهبود حاصل شود.